4.3 De cirkel rond: circulair werken
Al onze installaties hebben een oorsprong én een einde. We kijken naar de hele levenscyclus: van ontwerp en materiaalkeuze tot onderhoud en het moment waarop iets wordt vervangen of hergebruikt. Circulariteit is geen los project, het is een continu proces dat samenwerking in de keten vraagt.
Van zuinig zijn naar circulair
De afgelopen honderd jaar werd in de werkplaatsen van Breman gerepareerd, bijgesteld en opnieuw gebruikt. Niet omdat het "circulair" heette, maar omdat je als vakmens zuinig omging met materialen. Dat principe leeft nog steeds: onderdelen vervangen waar het moet, maar herstellen waar het kan. Die mentaliteit vormt de basis van ons circulaire werken van vandaag.
Stap voor stap maken we de cirkel rond
Wat we doen en waarom
In 2025 maakten we circulair werken verder concreet in onze dagelijkse praktijk. De focus lag daarbij vooral op het verlengen van de levensduur van installaties: repareren waar het kan en pas vervangen als het echt nodig is. Dat sluit aan bij ons doel om materiaalgebruik te verminderen en meer waarde te halen uit bestaande materialen.
Daarbij volgen we het principe van de R-ladder (weigeren,verminderen, hergebruiken en repareren). Oplossingen die langer meegaan hebben onze voorkeur. Dit is op dit moment de meest effectieve en praktische manier om circulariteit binnen onze projecten te vergroten. In hoofdstuk 5 Samen voor én met de klant lees je hoe dit in 2025 de levensduur van installaties verlengde en kosten voor klanten verlaagde.
Ketensamenwerking: verder kijken dan Breman alleen
Een belangrijke mijlpaal in 2025 is de samenwerking in de regio Eindhoven. Daar werkten we samen met dertien woningcorporaties en vier installateurs aan de ambitie om in 2050 volledig circulair te installeren. Die samenwerking leidde tot pilots, gezamenlijke takebackprogramma's en praktische oplossingen Accountmanager Dennis Mollmann vertelt: “We kunnen alleen gezamenlijk de circulaire keten in stand houden door ervoor te zorgen dat er continu refurbished material rondgaat bij elke schakel."
Revisie: circulair werken in de praktijk
Ook revisie speelt een belangrijke rol in het verlengen van de levensduur van materialen. In 2025 werkten we al ruim 15 jaar samen met onze vaste revisiepartner. Revisie is in ons bestelproces de eerste keuze, tenzij dit niet beschikbaar is. Dit jaar hebben we samen het assortiment revisieproducten verder verbeterd en bezocht een aantal monteurs de revisiepartner om meer inzicht te krijgen in het belang en de mogelijkheden van revisie.
Waar we nu staan
We zien dat circulair werken zich binnen Breman nog niet overal in dezelfde mate heeft ontwikkeld. In sommige projecten en teams zijn al duidelijke stappen gezet, terwijl het op andere plekken nog vraagt om bewustwording en praktische handvatten. Het verder verankeren van circulariteit in onze manier van werken, over alle vestigingen heen, blijft daarmee een belangrijk verbeterpunt richting het behalen van ons doel.
Naast revisie van installaties kijken we ook naar hergebruik van materialen en middelen die binnen onze eigen organisatie vrijkomen. Zo krijgt gereedschap dat voor Breman niet meer bruikbaar is sinds 2025 een nieuw leven in Afrika. Door een Nederlandse stichting wordt ons gebruikte gereedschap gerepareerd waar nodig en wordt het beschikbaar gesteld voor onderwijs in Afrika. In 2025 heeft Breman meer dan 130 stuks gedoneerd. Een hogeschool rondde in 2025 in opdracht van Breman een onderzoek naar circulaire businessmodellen af.
De cirkel rond in cijfers
Revisie speelt voor ons een belangrijke rol in circulair werken. Hierna laten we zien wat de resultaten zijn over 2025 en hoe deze zich verhouden tot eerdere jaren en onze ambities.
| Gereviseerd onderdeel | 2025 | 2024 | ||
|---|---|---|---|---|
| Aantallen | Impact (kg CO2) | Aantallen | Impact (kg CO2) | |
| Besturingsprints | 1.171 | -36.652 | 1.908 | -59.720 |
| Ventilatoren | 839 | -46.816 | 919 | -51.280 |
| Pompen | 194 | -4.675 | 340 | -8.194 |
| Totaal | 2.204 | -88.143 | 3.167 | -119.194 |
In 2025 zijn de aantallen gereviseerde producten lager dan in 2024. Dit betekent niet dat revisie minder aandacht heeft gekregen. De lagere aantallen hangen samen met de beschikbaarheid van producten voor revisie. Revisie is alleen mogelijk wanneer onderdelen, zoals prints, ventilatoren en pompen, worden ingeleverd na gebruik. Deze aanvoer is afhankelijk van interne processen en het bewust handelen op de werkvloer.
Daarnaast zien we dat onderdelen van installaties steeds beter worden onderhouden en langer meegaan. Dat is positief, maar betekent ook dat er minder onderdelen vrijkomen voor revisie. In 2025 is daarom nadrukkelijk ingezet op het versterken van het revisiebeleid. Samen met onze revisiepartner is de lijst met revisieproducten aangescherpt en is extra aandacht besteed aan kennisdeling, onder andere door werkbezoeken van monteurs.
Revisie draagt direct bij aan het voorkomen van afval en het verminderen van het gebruik van nieuwe grondstoffen. Door onderdelen te hergebruiken, verlengen we de levensduur van installaties en verkleinen we de hoeveelheid materiaal die als afval vrijkomt. In het hoofdstuk 4.2 De grondstoffen van de toekomst lichtte we toe hoe Breman breder werkt aan afvalpreventie en het verbeteren van afvalprocessen binnen de organisatie.
Zo maken we de cirkel rond
In 2025 beschikten we nog niet over concrete, meetbare doelstellingen voor materiaalstromen. Gezien de belangrijke rol van circulariteit in het verlagen van onze milieu-impact, heeft Breman de ambitie om deze materiaalstromen de komende jaren beter inzichtelijk te maken. Richting 2030 werken we toe naar een uniform beleid op het gebied van circulariteit, zodat deze manier van werken steeds meer de standaard wordt binnen onze organisatie en in de keten. Dit doen we onder andere door steeds intensiever samen te werken met fabrikanten die deze ambitie delen. Met hen gaan we in gesprek over hoe zij kunnen bijdragen aan betere en uitgebreidere data.
In de komende jaren wil Breman samen met deze ketenpartners verdere stappen zetten om circulaire projecten te realiseren. Tegelijkertijd ervaren wij, net als onze partners, nog praktische en economische knelpunten. Door te werken met gerichte pilots willen we circulariteit in 2026 stap voor stap praktisch toepasbaar maken. Daarnaast blijven we inzetten op meer hergebruik en revisie, een verdere toepassing van prefab oplossingen en een gerichte reductie van materiaalgebruik.